To sampling είναι μια τεχνική πολύ ευαίσθητη. Η γραμμή που χωρίζει το «παίρνω στοιχεία από ένα κομμάτι και φτιάχνω κάτι δικό μου» με το «φτιάχνω μια φτηνή απομίμηση» είναι ιδιαίτερα λεπτή. Για να μπορέσεις να χρησιμοποιήσεις το sampling ώστε να δημιουργήσεις κάτι καινούργιο, κάτι που να έχει την δικιά σου ταυτότητα και να το εξελίξεις, απαιτεί τρομερές γνώσεις και αφοσίωση. 

Έτσι ακριβώς ξεκίνησε το πρώτο μου post για μία σειρά από άρθρα που είχαν τον τίτλο «Μουσική Εξέλιξη». Τον τελευταίο καιρό την είχα αφήσει μόνη της, χωρίς updates, αλλά απ’ ότι φαίνεται, μάλλον θα πρέπει να αναθερμάνω την φλόγα αυτής της στήλης. Ειδικά μετά από την χθεσινή κυκλοφορία των Playmen με τον τίτλο «Fallin», λέξεις όπως «κλοπή», «κόπια», «διασκευή» και «clopy paste» πάνε σύννεφο από τους (αστείους) internetικούς «γνώστες». Η πέτρα του σκανδάλου ήταν λοιπόν το ρεφρέν του νέου αυτού single και ένα άρθρο από γνωστό ελληνικό site που έλεγε ότι «έμοιαζε» με το παλιότερο τραγούδι των new-tone που ακολουθεί:

Δώστε προσοχή μετά το 0:54

Προς τιμήν του αρθρογράφου που το βρήκε και το έγραψε (δεν αναφέρω το όνομα της σελίδας γιατί κατέβασε το άρθρο), το site έβαλε στον τίτλο του κειμένου την λέξη «μοιάζει» και όχι γραφικότητες όπως «κλέβει» και άλλα τέτοια ωραία μαργαριτάρια. Εγώ θα το πάω ένα βήμα παραπέρα και θα πω ότι όχι απλώς μοιάζουν τα ρεφρέν τους, αλλά οι Playmen έχουν επηρεαστεί άμεσα από το κομμάτι των new-tone (προσοχή, επειδή δεν έχω ασχοληθεί και ιδιαίτερα με αυτή την περίπτωση, μπορεί να υπάρχει και ακόμη πιο παλιά έκδοση ή κάποια άλλη παρόμοια με την οποία να ασχολήθηκαν τα παιδιά). Εγώ σας λέω υποθετικά ότι πήραν αυτό το σημείο του τραγουδιού και το συμπεριέλαβαν ως sample. Ρωτάω λοιπόν, είναι κακό αυτό?

Ίσως να ήταν (νομικά) κακό, άμα δεν αναφέρεται στην επίσημη κυκλοφορία της δισκογραφικής εταιρίας των Playmen στα credits. Αλήθεια, υπήρξε το επίσημο release του «Fallin»? Οι πληροφορίες από διάφορα sites και οι ενημερώσεις μιλούσαν για 9 του μηνός. Πράγματι, το τραγούδι παρουσιάστηκε μέσω ραδιοφώνου και αργότερα leakαρε στο διαδίκτυο και εν τέλει, διαμοιράστηκε σε άπειρα youtube videos που τα σήκωσαν απλοί users. To επίσημο κανάλι των Ελλήνων παραγωγών έχει μόνο το teaser μέχρι αυτή την ώρα που γράφω, και τα facebook  και myspace τους δεν έχουν καν κάποιο δικό τους update. Οπότε τι περίμενε ο κόσμος, να αναγράφεται το sample στα βιντεάκια που σηκώνω εγώ, η Μαρία η γειτόνισσα και ο local Dj της Σαντορίνης (υπέροχο νησί) στο διαδίκτυο?

Ή μήπως ήθελαν να τιτλοφορείται το «Fallin», ένα τραγούδι με διαφορετική βασική παραγωγή, άλλο context και με άλλο προσανατολισμό, ως «Waiting for Your Love (Remix)»? Έχω αρχίσει να πιστεύω ότι ο κόσμος αρχίζει και τσουβαλιάζει remixes, bootlegs, edits, samples και ό,τι άλλο του κατέβει στο μυαλό, όλα μαζί.

Σε μία χώρα όπου γράφτηκαν θεϊκοί τίτλοι σε blogs και forums όπως «Ο Jay-Z κλέβει ελληνικό sample», δεν περίμενα διαφορετική αντιμετώπιση ή υπομονή για επίσημες ενημερώσεις. Δώστε προσοχή στον τίτλο «κλέβει ελληνικό sample»! Δεν νομίζω ότι χρειάζεται να σχολιάσω πού είναι το παράλογο, από την στιγμή που μιλάμε για νόμιμο sampling.

Tο γεγονός ότι τα μέλη της μπάντας 4 Έπίπεδα της Ύπαρξης πήραν τα λεφτά τους και το ότι αναγράφονται κανονικά στα credits του πολυπλατινένιου δίσκου «Blueprint 3» δεν ενδιέφερε στην αρχή κανέναν. Ούτε το γεγονός ότι ο Kanye West και ο No I.D. (αυτοί είναι οι παραγωγοί, όχι ο Jay-Z. Just «Wiki» it!) ξέθαψαν ένα ξεχασμένο από το θεό Ελληνικό τραγούδι, το οποίο κάθισαν και το άκουσαν και εν τέλει πήραν κάτι από αυτό, προσθέτοντάς το σε μία μοντέρνα παραγωγή. Για «εμάς» αυτό είναι «κακό» και λογίζεται ως «κλοπή»!!!

4 Έπίπεδα της Ύπαρξης – Κάποια μέρα στην Αθήνα

Jay-Z feat. Rihanna & Kanye West – Run This Town

 

Το sampling είναι κλοπή άμα είσαι πάνω από 40 και σιχαίνεσαι συγκεκριμένα είδη μουσικής (το χιπ-χοπ με τα «rapperονια», το «σούργελο» Lady Gaga κτλ) ή άμα περιμένεις κάποιους καλλιτέχνες στην γωνία, όπως συνέβη στην περίπτωση των Playmen. Αγνοούμε τι είναι το sampling ή γενικότερα τι έκαναν τα παιδιά στο «Fallin’» και ανάλογες περιπτώσεις από αγαπημένους μας τραγουδιστές και μεγαθήρια της σκηνής που ασχολήθηκαν 30 χρόνια πριν με αυτόν τον τρόπο παραγωγής τις κάνουμε γαργάρα.

Τρία μικρά παραδείγματα από το παρελθόν

Boogie Nights – Heatwave

Michael Jackson – Off The Wall

.

Delia Derbyshire & BBC Radiophonic Workshop – Doctor Who

Pink Floyd – One of These Days

.

Kurtis Blow – Christmas Rap

Queen – Another One Bites the Dust

Προς θεού, ούτε συγκρίνω Jay-Z με Playmen, με Pink Floyd, με τον «Βασιλιά της Pop» και πάει λέγοντας. Απλά αναφέρω κάποια δεδομένα που είναι ιστορικά καταγεγραμμένα για όσους ξεχνούν ή για όσους ανακάλυψαν σήμερα την Αμερική. Το συγκεκριμένο άρθρο δεν γράφτηκε για να «προστατέψει» (από τι άλλωστε?) το «Fallin» και το όποιο «Fallin», αλλά γιατί δεν παλεύεται άλλο αυτή η κατάσταση με τους spammers, την οποία παρακολουθώ τις τελευταίες ώρες.

«Δηλαδή ρε φίλε, επειδή έκανε κάτι παρόμοιο ο Jackson στο παρελθόν, πρέπει να μου αρέσει αυτό το πράγμα και να το θεωρώ σωστό?» Όχι, δεν θα σας πω εγώ τι είναι ωραίο, τι είναι καλό και τι δεν θα πρέπει να σας αρέσει. Απλώς, προτείνω να είμαστε όλοι λίγο πιο υπομονετικοί με τέτοια θέματα και να μην χρησιμοποιούμε κάποιες λέξεις με τέτοια ευκολία. Απολαύστε τα κομμάτια όπως έχουν, κάντε την σωστή κριτική σας (για παράδειγμα: «δεν μου άρεσε ο τρόπος με τον οποίο πάντρεψαν το ρεφρέν του «Waiting for Your Love» ή απλώς «δεν μου άρεσε η ιδέα αυτή») για να μην δείχνετε γραφικοί και εμπαθείς προς τα έξω. Μην ανησυχείτε για το «τυπικό» κομμάτι της ιστορίας. Αν έχει γίνει κάτι «παράνομα» ή δεν έχει ξεκαθαριστεί όπως θα έπρεπε, οι άμεσα ενδιαφερόμενοι θα είναι οι πρώτοι που θα νοιαστούν.

Ακόμα και αν δεν ενημερώσουν κανέναν για το sample, η κλοπή ως έκφραση θα ήταν πιο σωστή ως προς το νομικό θέμα της κατάστασης (που δεν υπάρχει καν, αλλά λέμε τώρα). Γιατί δημιουργικά, εγώ δεν βλέπω κάποιο φάουλ. Μπορεί να κάνει πιο «μπαμ» επειδή πρόκειται για ρεφρέν και όχι για ένα ηχητικό κομμάτι της παραγωγής, αλλά δεν νομίζω ότι θα πρέπει να τα διαχωρίζουμε επειδή κάτι φαίνεται λιγότερο ή περισσότερο. Έχει την δική του προσωπικότητα ως τραγούδι, ακόμη και αν «αναφέρεται» καλλιτεχνικά στο παλαιότερο mini hit. Δεν υπάρχει κανένα έγκλημα στην συγκεκριμένη περίπτωση και όταν το πρωτοάκουσα, έκανα τις ίδιες σκέψεις που έκανα και σε άλλες περιπτώσεις με παρόμοιες καταστάσεις στα ρεφρέν τους. Καλό sample? Καλή παραγωγή? Ταίριαξε? «Φωνητικά κρατάει»? Με λίγα λόγια, σκέψεις τις οποίες θα έπρεπε να κάνουμε όλοι μας για να ανοίγουμε σοβαρές και ωραίες συζητήσεις μουσικού περιεχομένου. It’s just music….

Υ.Γ.: Όπως πολύ σωστά μου υπενθύμισε ο Θάνος, στην περίπτωση των Shirley Bassey και Kanye West, παρ’ όλο που δεν είχαν ξεκαθαριστεί τα πάντα γύρω από τα νομικά θέματα, η Bassey όχι μόνο δεν “έκραξε” τον Kanye West, αλλά υποκλίθηκε στο μεγαλείο της παραγωγής του και ευχήθηκε μάλιστα να συνεργαστεί μαζί του στο άμεσο μέλλον. Και εμείς εδώ ασχολούμαστε με… 

Shirley Bassey – Diamonds Are Forever

Kanye West – Diamonds From Sierra Leone

 

.

Nina Simone – Sinnerman (στο 4:55 ξεκινάει το σημείο)

Talib Kweli – Get By

.

Chaka Khan – Through The Wire

 

Kanye West – Through The Wire

About Author

Έκτωρ Αποστολόπουλος