Review: Jay-Z – 4:44

To «Magna Carta Holy Grail» θα μπορούσε να αποτελέσει ένα πολύ ενδιαφέρον retrospective άρθρο για το site, αφού πρόκειται ξεκάθαρα για έναν δίσκο που δεν «γέρασε» με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Λίγο οι παραγωγές που στα previews της Samsung ακούγονταν καλύτερα απ’ αυτό που ακούσαμε τελικά στον δίσκο και λίγο η ασύλληπτα νωχελική εμφάνιση του Jay-Z, ο γράφων αρχίζει και σκέφτεται μήπως έπρεπε να του δώσει χαμηλότερο βαθμό από αυτό που πήρε εν τέλει το 2013.
.
Αλλά ο βασικότερος λόγος για αυτή τη mini αυτοκριτική του αρθρογράφου βρίσκεται στο πιο πρόσφατο album του Jay-Z, το «4:44». Πρόκειται για ένα δίσκο που δεν δείχνει απλώς το τι πήγε στραβά με τα «Magna Carta Holy Grail» και με «The Blueprint 3», αλλά αποδεικνύει ότι ο 48χρονος πλέον rapper έπρεπε να είχε κάνει μία καλλιτεχνική στροφή εδώ και αρκετό καιρό.
.
Το «4:44» είναι μακράν ο πιο προσωπικός δίσκος που έχει κυκλοφορήσει ο Jay-Z σε όλα αυτά τα χρόνια, αλλά αυτό από μόνο του δε φτάνει για να παρουσιάσει ένα πραγματικά καλό project. Σίγουρα, μιλάμε για έναν από τους πιο απόμακρους και «κλειστούς» στιχουργικά MCs των τελευταίων ετών. Το να ακούς τον συγκεκριμένο άνθρωπο να αναλύει τα λάθη του και να μιλάει τόσο ανοιχτά για θέματα όπως η ομοφυλοφιλία της μητέρας του, τα συναισθήματά του για τον πατέρα του που τους παράτησε ή τα τεράστια λάθη που έχει κάνει στο γάμο του, είναι κάτι το «καινούργιο», κάτι περίεργο για τα δικά του δεδομένα.
.
Περίεργο όμως με τη καλή έννοια, γιατί η βαθιά προσωπική αλλά και κοινωνικοπολιτική αισθητική της θεματολογίας του 13ου album του δίνει φτερά και στον ίδιο τον Jay-Z που rapάρει με έναν άκρως συναισθηματικό και ενδιαφέροντα τρόπο. Προσοχή, δε λέμε ότι είναι η καλύτερή του παρουσία με το μικρόφωνο στα χέρια, αλλά ακούς έναν Jay-Z ταπεινό, μαζεμένο, που ζητάει… συγγνώμη ρίχνοντας σε διάφορες στιγμές το «εγώ» του στα τάρταρα. Μία εικόνα που σοκάρει ειδικά τον κόσμο που τον ακολουθεί ως καλλιτέχνη από το 1996 και μετά.

.
Καθ’ όλη την διάρκεια του «4:44» δείχνει να έχει βρει μία πολύ σωστή ισορροπία για να υποστηρίξει το κάθε κομμάτι με τον τρόπο που χρειάζεται. Με το φοβερό album intro «Kill Jay-Z» να απαιτεί μία επιθετική rap vocal αισθητική, με το ομώνυμο κομμάτι «4:44» να βγάζει ένα τρομερά απολογιστικό συναίσθημα ή με το «The Story of O.J.» που έχει κατακτήσει την Αμερική με τα σοβαρά μηνύματα που περιλαμβάνονται στους στίχους. Σε όλα αναλαμβάνει τον ρόλο που πρέπει, τα «λέει» με τον τρόπο που πρέπει και γενικότερα σου μεταφέρει την αίσθηση ότι σε 37 – 46 και κάτι λεπτά έχεις ακούσει περισσότερο Jay-Z απ’ ότι τα τελευταία έξι-επτά χρόνια συνολικά. Κοιτώντας και κρίνοντας πάντα αυτά που προσέφερε ως solo artist στιχουργικά.
.
Όλα αυτά όμως δε θα είχαν γίνει με τον τρόπο που πρέπει, αν δεν υπήρχε από πίσω η μαεστρία του No I.D., ενός παραγωγού που δεν έχει τη λάμψη των Kanye West και Timbaland, αλλά έχει την εμπειρία και το ταλέντο για να δημιουργήσει κάτι ιδιαίτερο που θα σου μείνει. Γιατί το «4:44» είναι και ένας πολύ ιδιαίτερος δίσκος στη δισκογραφία του Jay-Z ακριβώς επειδή βασίζεται σε μία μουσική παραγωγή που δεν μοιάζει σε τίποτα με τους δίσκους που κυκλοφόρησε στο παρελθόν ο εν λόγω rapper. Ο τρόπος που χρησιμοποιούνται τα samples των Nina Simone και Hanna Williams & The Affirmations είναι απλά κορυφαίος και συμβάλει στα μέγιστα ώστε να κάνει το album να ακούγεται πιο προσωπικό και το κεντρικό πρόσωπο να φαίνεται πιο ευαίσθητο και ανθρώπινο από ποτέ.
.
Το «4:44» αποτελεί το restart που χρειαζόταν ο Jay-Z, γιατί φαίνεται πλέον ότι οι εποχές «Big Pimpin» δεν του ταιριάζουν ή τουλάχιστον δε μπορεί πλέον να τις μεταφέρει στον κόσμο με τον τρόπο που πρέπει. Λίγο η «πιτσιρικαρία» που έχει αναλάβει την μοντέρνα bling bling αισθητική, λίγο η «γερασμένη» προσωπικότητα που βγάζει πλέον προς τα έξω ο Shawn Corey Carter και κάπου εκεί καταλαβαίνεις ότι πρέπει να αλλάξει ρότα αν θέλει να παραμείνει στο game. Ένα παιχνίδι και ένα business το οποίο πλέον απασχολεί τον Jay-Z μόνο ως χόμπι και από καλλιτεχνικής πλευράς, αφού ό,τι λεφτά ήταν να βγάλει από τη βιομηχανία  της δισκογραφίας τα… έβγαλε.
.

Και μπορεί να ήταν όλο αυτό το θέμα με την απιστία στο γάμο του και τον πρόσφατο δίσκο της Beyonce («Lemonade») ένα εξαιρετικό media stunt που λειτούργησε ευεργετικά και για τους δύο, αλλά το βασικό είναι ότι και τα δύο αυτά albums ήταν εξαιρετικά.
.

Το «4:44» είναι ο καλύτερος δίσκος του Jay-Z από την εποχή του «American Gangster» και αυτό δεν είναι τυχαίο. Τότε υπήρχε μία ενδιαφέρουσα θεματολογία, ένα concept, που «τραβούσε» τον Jay-Z σε διαφορετικά μονοπάτια ώστε να τον  ωθήσει σε καλύτερες μπάρες, καλύτερες ατάκες και σε μία γενικότερα πιο ώριμη αντιμετώπιση των δισκογραφικών απαιτήσεων. Εν έτει 2017 συνέβη το ίδιο πράγμα, αλλά με πιο έντονα συναισθήματα: η διαφορετική προσέγγιση και θεματολογία «ξύπνησε» κυριολεκτικά τον Jay-Z να χρησιμοποιήσει τις ατάκες του, τους συμβολισμούς του και όλα τα γνωστά στιχουργικά εργαλεία με τον πλέον ουσιαστικό και ώριμο τρόπο, ωθώντας τον να βαδίσει μέσα σ’ ένα αρκετά διαφορετικό ηχητικό περιβάλλον. Αυτή είναι ίσως και η σημαντικότερη επιτυχία του «4:44», ότι δηλαδή κατάφερε να αναιρέσει την διαχρονική ατάκα «You can’t teach an old dog new tricks» μ’ έναν από τους πιο εγωιστές και κλειστούς καλλιτέχνες της βιομηχανίας.

Βαθμολογία:

Κομμάτια Που Ξεχώρισαν: «Kill Jay-Z

Tracklist:

1. “Kill Jay-Z”
2. “The Story of O.J.”
3. “Smile” Feat. Gloria Carter
4. “Caught Their Eyes” Feat. Frank Ocean
5. “4:44″
6. “Family Feud” Feat. Beyoncé
7. “Bam” Feat. Damian Marley
8. “Moonlight”
9. “Marcy Me”
10. “Legacy”
11. “Adnis”
12. “Blue’s Freestyle / We Family”
13. “ManyFacedGod” Feat. James Blake

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *